ب - ستون دين دين ظاهر و جوهرى دارد ؛ ظاهر دين ، نماز ، روزه ، حجّ ، زكات ، خمس و ديگر عبادات است ، امّا جوهر و مايهء استوارى و برپايى دين چيست ؟ اين جوهره و ستون همانا دعاست ، زيرا جوهر دين ، اتّصال انسان به خداست و ستون آن عروج انسان به سوى خداوند است « پس نماز معراج مؤمن است » همچنانكه در حديث شريف آمده است . و امّا دربارهء روزه ، آيهء كريمه هدف آن را چنين بيان مىدارد : ( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ) . ( سورهء بقره ، آيهء 183 ) « اى كسانى كه ايمان آورديد روزه بر شما نوشته شده است و همچنان بر كسانى كه پيش از شما بودند نوشته شده بود تا شايد تقوى پيشه كنيد . » پس هدف روزه ، تقوى است . ( . . . وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى . . . ) . ( سورهء بقره ، آيهء 197 ) « توشه برداريد همانا بهترين توشه تقوى است . » هدف عبادتها حالت عروج و تقوى است ، حالت اتّصال غيبى و پيوند نهانى انسان با خداى سبحان است و اين با دعا تحقّق مىپذيرد . خداى متعال از طريق قرآن با انسان سخن گفته است ، امّا انسان چگونه با خداوند سخن مىگويد ؟ پاسخ انسان به خدا و سخن گفتنش با معبود ، همين دعاست . از اينروست كه دعا ستون دين است . در « مناجات شعبانيه » مىخوانيم : « وَاْجْعَلْنى مِمَّنْ . . . فَناجَيْتَهُ سِرَّاً وَعَمِلَ لَكَ جَهْراً » .